Kris Valstar – Circulairiteit

COLUMN

De hype van nu. Dit kringloopprincipe is een andere manier van denken dan dat we tot op heden hebben gedaan. Daar waar we voorheen in een soort eindig lineair model hebben gedacht, wordt nu een (positieve) spiraal de basisgedachte. Een goede transitie!

Al sinds de industriële revolutie worden grondstoffen verwerkt tot producten en deze worden vervolgens aan het einde van hun levensduur vernietigd. Het onderliggend fundament hiervoor was dat er eindig veel grondstoffen aanwezig zouden zijn en dat ons ecologisch systeem in staat was het afval te absorberen. Newsflash, it ain’t.

Zo min mogelijk binding en zekerheid lijkt wel het nieuwe streven; op ieder moment alles achter je kunnen laten; geen eigendom

Grondstoffen voor je telefoon, laptop, auto en pand zijn namelijk eindig, weten we nu. En dus moet er een verandering komen in onze manier van denken: van wieg tot wieg ofwel cradle to cradle. Deze verandering vindt al enige tijd plaats en dat is terug te zien in de vastgoedprojecten.

Deze maand (mei ’19) wordt namelijk het meest circulaire en intelligente gebouw van dit jaar van Nederland opgeleverd van ruim 40.000 m2. Het Global Foods Innovation Centre in Wageningen ambieert  bij oplevering een BREEAM Outstanding certificaat. Het ontwerp is van de hand van Paul de Ruiter Architects en Dura Vermeer is gestart met de bouw in november 2017 voor opdrachtgever Unilever. “Het gebouw communiceert met de gebruikers”, alsdus Dura. Door middel van sensoren wordt gemeten of er iemand in de ruimte is, waar in de ruimte deze persoon is en hoe wordt bewogen. Die bewegingen worden geregistreerd en daarvan leert het gebouwbeheersysteem. Waar moet worden schoongemaakt bijvoorbeeld. De indeling van het gebouw stimuleert beweging en ontmoeten, wat ook weer bijdraagt aan de gezondheid en het welzijn van de gebruiker.

In het kader van circulariteit heeft dit gebouw een voorsprong op de rest van Nederland. Dat komt terug in het verantwoordelijk gebruik van materialen en grondstoffen, waar bij het ontwerp al over nagedacht is:

  • Zo bevatten betonnen gebouwdelen tot aan 30% gerecycled toeslagmateriaal, zoals puin en betongranulaat;
  • Heeft het hout in het gebouw een duurzame oorsprong;
  • Is het gebouwvolume geoptimaliseerd, door met zo weinig mogelijk materiaal een zo groot mogelijk volume te realiseren;
  • Is het interieur los van het casco ontwikkeld en dus gemakkelijk te veranderen;
  • En zijn gebouwelementen demonteerbaar ontworpen, waardoor het mogelijk is op eenvoudige wijze elementen en grondstoffen her te gebruiken wanneer deze in het huidige gebouw niet meer nodig zijn.

Naast de circulaire bouw, is het ook interessant om te zien dat een gedeelte van m’n generatie al kan omslaan naar een circulaire economie. Vooral de stadse personen kunnen al goed wennen aan een deelauto, leenfiets en huurwoning. Zo min mogelijk binding en zekerheid lijkt wel het nieuwe streven, alles achter je kunnen laten op welk moment dan ook, geen eigendom. Daar waar je op vakantie in Barcelona met een applicatie een scooter via Yego huurt of in Miami op elke hoek van de straat een leenfiets kan pakken, doen sommigen ook in hun eigen land dagelijks al niet anders. Ook in Nederland. Ik ben heel benieuwd hoe dit zich de komende decennia en zelfs al jaren gaat ontwikkelen, zowel in het straatbeeld alsook in onze mind-set. Dat wij daar in kunnen meedenken en bijdragen, lijkt me voor velen een grote motivatie. Daarom is circulariteit eigenlijk helemaal geen hype; het is een drive & een must en nieuwbouw is een kans.

Grondstoffen voor onze telefoon, laptop, auto en ons pand zijn niet onbeperkt. Dat vraagt om een verandering in ons denken